Most recent videos

Loading...

Thursday, January 7, 2010

شکست طرح جمعآوری اسکناسهای نوشته شده

مهلت اعلام شده بانک مرکزی برای جمع آوری اسکناسهای شعارنویسی شده به پایان رسید. شواهد نشان
میدهند که بانکها توان و ابزار اجرای این طرح را نداشتند و مردم هم به تهدید نامعتبر بودن اسکناسهای نوشتهشده، بی اعتنا ماندند.


بانک مرکزی روز دوم دیماه، از مردم و کسبه خواست که از پذیرش اسکناسهای نوشته شده خودداری کنند. مهلت داده شده به مردم برای تحویل این اسکناسها، تنها ۱۴ روز بود. روابط عمومی این بانک اعلام کرده بود که از روز ۱۷ دیماه، اسکناسهای مهرخورده و دارای شعار معتبر نخواهند بود. این فراخوان به دلیل بیاعتنایی مردم و کمبود امکانات فنی و پرسنلی در بانکها برای بازبینی اسکناسها، شکست خورد.

نقش روزمره اسکناس

حجم اسکناس در گردش در ایران، به دلیل فراگیرنبودن استفاده از کارتهای اعتباری، حوالهها یا چک، بسیار بالاست. شمار قابل توجهی از خانوادهها، بنگاهها و مغازهداران نیز به جای نگاهداری پول در بانک، نقدینگی خود را به شکلهای سنتی و شخصی نگاهداری میکنند. این فرهنگ، دستکم در شهرهای کوچک و روستاهای ایران، جلوهای مسلط دارد. بیشتر صاحبنظران، تعویض سریع پول و از دور خارج کردن برخی اسکناسها را با این شواهد، ناممکن و خیالپردازانه میدانند.

محسن شمشیری، روزنامهنگار اقتصادی با غیرکارشناسی خواندن اولتیماتوم بانک مرکزی، به دویچهوله گفت: « حجم پول در گردش ایران، حدود ۸ الی ۹ درصد است و بسیاری خرده معاملات در جامعه، تنها با اسکناس انجام میشوند. چگونه میتوانستند مثلا در ۲۰۰ شهر و روستا و با پنجاه شصت هزار شعبه بانکی، حجم وسیعی از پول را در مدتی کوتاه عوض کنند؟ برای اینکار، لازم بود در هر شعبه، گروه و تیمی را موظف به بازبینی اسکناسها کنند. باید در خزانههای هر بانک، کسانی را مامور عوض کردن پول میکردند و البته مشکل بزرگتری هم بود و آن اینکه اصلا خیلی از مردم از این طرح خبر نداشتند!»

مهار ناممکن اسکناسنویسی

به نظر میرسد تهدید دولت و بانک مرکزی برای نامعتبر خواندن اسکناسهای شعارنویسی شده، اثر چندانی در افکار عمومی نگذاشته باشد. پارهای مقامات و رسانههای دولتی تاکید کرده بودند که اسکناس سرمایهای ملی است و نباید به آن آسیب رساند. یکی از فعالان جنبش سبز در وبلاگ خود نوشته که بهترین سرمایههای این مملکت، زنان و جوانان و مردانی هستند که حاکمیت با گلوله و خشونت از آنها پذیرایی میکند.


مدیر یک کارگاه لاستیکسازی در کرج به دویچهوله گفت: «همه ما شنیدیم که قرار است پولها را عوض کنند، اما اصلا توجهی نکردیم. من از هیچیک از دور و بریهای خود نشنیدم که بیاعتبار شدن اسکناسهای شعاردار را جدی گرفته باشند.

یک خانم خانهدار، اسکناسهای شعارنویسی شده را یادگاری از جنبش اعتراضی میداند و میگوید: «من حدود صد تا هزارتومانی نوشته شده دارم. به تجربه میدانم که طرحهای دولت اجرا نمیشوند ولی اگر هم این اولتیماتوم جدی بود، عین خیالم نبود که اسکناسهایم را پس بدهم.»

کاربرد اسکناسهای اعتراضی

مهدی جامی، کارشناس رسانه، اسکناسنویسی را کنشی سیاسی و اجتماعی با ضریب امنیتی بالا میخواند. او میگوید اسکناسنویسی چون در خلوت افراد انجام میشود، خطرات کمتری برای معترضان دارد. وی اسکناسنویسی را نشانهی انسداد اجتماعی و عدم دسترسی گروه معترضان به مجاری و رسانههای رسمی نیزمیداند.

جامی در خصوص ظرفیت و نقش اسکناسنویسی در جنبش اعتراضی جاری میگوید: «هر رسانهای با تداوم پیام رسانی، به همدلی در یک حوزه معین کمک میکند. تبادل هزاران هزار اسکناس دارای تصویر و شعار، نوعی ابراز وجود است و تکرار علامت پیروزی، تکرار چهره سهراب یا ندا، اعلام حضوری است که به ایجاد روحیه، همدلی و همبستگی کمک شایانی میکند»

فعالان جنبش سبز، در واکنش به شکست طرح دولت برای تحویل اسکناسهای اعتراضی، روز ۱۷ دیماه را "روز ملی اسکناسنویسی" نامیده و همگان را به ادامه شعارنویسی بر روی اسکناسها فراخواندهاند.

مهیندخت مصباح
تحریریه: مصطفی ملکان



منبع: دویچه وله

No comments:

Post a Comment